Ahilik, Ahi Evran tarafından Hacı Bektaş-ı Veli'nin tavsiyesiyle kurulan esnaf dayanışma teşkilâtıdır. Aslen Horasan kökenli olup Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde Anadolu’da yaşayan Müslüman Türkmen halkın sanat, ticaret, ekonomi gibi çeşitli meslek alanlarında yetişmelerini sağlayan, onları hem ekonomik hem de ahlaki yönden yetiştiren, çalışma yaşamını iyi insan meziyetlerini esas alarak düzenleyen bir örgütlenmedir. Kendi kural ve kurulları vardır.

Alevîlik, Türkiye’de Sünnîlik’ten sonra en fazla mensûba sahip olan İslâmî bir itikadî mezheptir. Bu mezhebin mensûpları Alevîler olarak adlandırılır. Alevîlik’te, Muhammed’in son peygamber olduğu, Ali’nin ise Velî’liği (İmamlığı) esastır. Sünnîlik’teki Allah-Muhammed-Dört Büyük Halife sıralamasından farklı olarak, Onikicilik itikadının da temelini teşkil eden Hâkk-Muhammed-Ali sıralamasını, Ehl-i Beyt ve Oniki İmam sevgisini esas alan inançtır.

Babâ’îyye ya da Babâîlik, Horasan doğumlu olan Ebu'l-Baka Baba İlyas bin Ali el-Horasânî ve müridi Baba İshâk Kefersudî'nin ayaklanması ile tanınan Vefâî Tarikatı çevrelerine verilen addır.

Bektaşîlik, adını 13. yüzyıl Anadolu'sunun İslâmlaştırılması sürecinde etkin fa'aliyet gösteren ve Hoca Ahmed Yesevî'nin öğretilerinin Anadolu'daki uygulayıcısı konumunda olan büyük Türk mutasavvıfı Kalenderî / Haydarî şeyhi Hacı Bektaş-ı Veli'den alan, daha sonra ise 14. ile 15. yüzyıllarda Azerbaycan ve Anadolu'da yaygınlaşan Hurûfîlik akımının etkisiyle ibahilik, teslis (üçleme), tenasüh, ve hülul anlayışlarının da bünyesine katılmasıyle 16. yüzyılın başlarında Balım Sultan tarafından kurumsallaştırılan, On İki İmam esasına yönelik sufi/tasavvufî Tarikât.





Anahtar Kelimeler: tarih, ahilik nedir kısaca, ahilik tarihçesi, alevilik nedir kısaca, alevilik tarihçesi, anadolu inanç grupları, anadoluda din çeşitleri, babailik nedir kısaca, babailik tarihçesi, bektaşilik nedir kısaca, bektaşilik tarihçesi, hoca ahmet yesevi kimdir kısaca, vefailik nedir kısaca, vefailik tarihçesi, yesevilik nedir kısaca, yesevilik tarihçesi