sümerler devleti haritasiSümerler, milattan önce 4000 ile 2000 yılları arasında Mezopotamya'da yaşamış bir millettir. Tarihte, medeniyete hediye ettikleri bir çok yenilik ve icatlarıyla bilinirler. En başta yazıyı onların insanlığa kazandırdıklarına inanılır. Yazının yanı sıra dil, tıp, astronomi, matematik, din ve hukuk alanlarında da bir çok eserler vermişlerdir:

Sümerler bazısı bugün bile kullanılmaya devam eden, günlük yaşamlarını kolaylaştırmaya katkı sağlayacak bir çok araç ve sistem tasarlayıp icat ettiler. Şimdi bunları kısaca ve gruplar halinde görelim:

Araç - Gereçler:

Milattan önce 3.000 yıllarında Sümerler, bakır ile kalayı karıştırıp bronz elde etmeyi buldular, bu da çekiç ve keski gibi metalik aletlerin icadına önayak oldu.

Sümerler'de Tarım:

Fırat ve Dicle gibi iki büyük ırmağın arasında yerleşik olduklarından kanal, baraj ve bent yapma gibi sulama tekniklerinde ilerlediler. Bunlar aynı zamanda bataklık kurutma ve sel baskınlarını önlemeye yaradı. Ayrıca sabanı bronzdan yapmayı başardılar ve tarla sürmek için hayvanlarını kullanmayı bildiler.

El işçiliği:

Çömlek yapma gerecini geliştirerek çömlekçilikte ilerlediler. Çömlekleri kuvvetlendirmek için cam ve vernik kullanmayı da akıl ettiler.

Ulaşım:

Yelkenli gemileri ilk kullananlar Sümerler'dir. Kağnı arabalarının tekerleklerini ilk yapanların da onlar olduğu son kayıtlarda ve bulgularda gözlemlenmiştir.

sümerler tekerlek

Savaş:

Ordu düzeni ve savaş sanatlarında da gelişmişlerdi. Kuşatma savaşını ve tahkviye kuvvet taktiğini de ilk onların düzenlediği biliniyor. Ok ve yay ile atlı askerler de Sümerler zamanında kullanılmıştır.

Hukuk:

İlk yazılı hukuk kuralları Sümerler tarafından kullanılmıştır. "fidye ve bedel" sistemine dayanan bu hukuk sistemi Sümeler'i tarihteki ilk hukuk devleti yapar.

Astronomi:

Burçları ilk kez Sümerler kullanmıştır. 1 ayı 30 gün, 1 yılı da 360 gün olarak hesaplamışlar, güneş saatini icat etmişlerdir. İlk ay takvimi de Sümerler'in işidir. Gökyüzünü gözlemlemek için bugünkü rasathanelerin benzeri olan Ziggurat yapılarını inşa etmişlerdir.

zigguratlar

Matematik:

Dört işlemi, dairenin alanını hesap etmeyi bulmuşlar, çarpma ve bölme cetvelleri hazırlamışlardır. 60'lı sayı sistemi kullanmışlardır. Dakikadaki 60 saniye, saatteki 60 dakika buradan gelmektedir.

Edebiyat:

Yazıyı icat edip geliştirdikleri için zengin sayılabilecek bir edebiyat eserleri vardır. Gılgamış Destanı, Yaratılış Destanı ve Tufan Hikayesi bu eserlerden en çok bilinenleridir.

sümer alfabesi

Bunlardan başka mitler, ilahiler, öyküler, tartışma ve deneme türündeki yazılar, atasözleri, vecizeler, bilmeceler ve fabl gibi eserler de vermişlerdir.

Diğer buluş ve yenilikler:

Dama oyununu icat ettiler. Heykelcilik ve mimaride ilerlediler. Şehirleşmeye önem verdiler. Madenleri işlemesini bildiler. Kütüphanecilik ve arşivciliği geliştirdiler. Kendilerinden sonra gelen medeniyetlere bir çok önemli miras bıraktılar.

Sümerler Belgeseli - Muazzez İlmiye Çığ:

EDİTÖRÜN NOTU: Yazının hazırlanmasında buzzle.com ve vikipedi.org sitelerinden faydalanılmıştır.





Anahtar Kelimeler: tarih, sümerler hakkında kısa bilgi, sümerler matematiğe katkıları, sümerler türk müydü, sümerler yazıyı nasıl buldu, sümerlerin buluşları, sümerlerin icatları, sümerlerin insanlığa kazandırdıkları, sümlerler kısaca bilgi